مهندسی حفاری

چه زمانی نقش اساسی یک فارغ التحصیل مهندسی حفاری احساس میگردد؟

ﻧﺎگهان اﻧﻔﺠﺎری ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﯿﺮد و ﺳﭙﺲ طﻼی ﺳﯿﺎه از دل زﻣﯿﻦ ﻓﻮران ﻣﻲ ﮐﻨﺪ و ﻳﮏ ﺣﻮزه ﻧﻔﺘﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﭘﺪﻳﺪار ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺳﺎلهاﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺻﺤﻨﻪ ای را در ﻓﯿﻠم های ﺳﯿﻨﻤﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﯿﻨﯿﻢ؛ راهی ﺳﺎده و ارزان ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻣﺎده ﺣﯿﺎﺗﻲ ﻧﻔﺖ…

اﻣﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻳﮏ ﺣﻮزه ﻧﻔﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﻔﺎری ﮐﺮد.

ﮐﺎری ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺨﺼﺺ، وﻗﺖ و هزﻳﻨﻪ ﺑﺴﯿﺎری ﻧﯿﺎز دارد. پس از اتمام موفقیت آمیز عملیات اکتشاف و تعیین محل دقیق حفر چاه، طراحی کوتاه‌ترین و ایمن ترین مسیر برای عملیات حفاری و رسیدن به مخازن  نفت و گاز آغاز می‌شود.

برای حفاری لایه‌های زمین، از تجهیزات خاص و گران قیمتی استفاده می‌شود که اکثر آنها با تکنولوژی های خاص و پیشرفته ساخته شده اند.

از جمله این ابزار مته حفاری است. وﻗﺘﻲ ﻣﺘﻪ حفاری ﺑﺮای اﺳﺘﺨﺮاج ﻧﻔﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﭼﻨد هزار ﻣﺘﺮی زﻣین رسیده و خاک و سنگ ها را می‌کند، داغ شده و باید سرد گردد.

ضمن اینکه این حجم بالای خرده سنگ باید از چاه بیرون آورده شود. به این منظور از ماده ای به نام گل حفاری استفاده می‌شود.

ﺳﯿﺎﻟﻲ که ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻮﻟﻪهای ﺣﻔﺎری ﺑﻪ داﺧﻞ زﻣﯿﻦ فرستاده می‌شود و ضمن بالا آوردن کنده های حفاری، مته و سایر تجهیزات را خنک می‌کند.

ﮔﻔﺘﻨﻲ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻳﻦ ﻣﺎده ﺑﺴﯿﺎر ﮔﺮان اﺳﺖ و ﺑﻪ همین دﻟﯿﻞ اﮔﺮ ﺑﻪ ﺟﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﻞ ﺣﻔﺎری روش دﻳﮕﺮی ﻣﺜﻞ ﻧﯿﺮوی هوای ﻓﺸﺮده ﺑﺮای ﺑﯿﺮون آوردن ﮐﻨده ها اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد، هزینه ﺣﻔﺎری ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ کمتر خواهد بود.

اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻘﺶ مهم ﻳﮏ مهندس ﺣﻔﺎری آﺷﮑﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد، ﭼﻮن ﻳﮏ مهندس ﺣﻔﺎری روشهایی را اراﺋﻪ ﻣﻲ دهد ﮐه هزﻳﻨﻪ ﺣﻔﺎری را ﭘﺎﻳﯿﻦ آورده و راﻧﺪﻣﺎن را ﺑﺎﻻ ﺑﺮد.

همچنین ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ و ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت زﻣﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﻲ و اﻗﻠﯿﻤﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﻧﺤﻮه ﺣﻔﺎری را ﮐﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻓﻘﻲ، ﻋﻤﻮدی و ﻳﺎ جهت دار ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﺪ.
طﺮاﺣﻲ ﺗجهیزات ﺣﻔﺎری و اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﯿﺎت در ﻣﻨﺎﺳﺒﺘﺮﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﺣﻔﺎری و اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﻳﺴﺖ ﮐﺸﻮر و اراﺋﻪ راههای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﺗﺨﺮﻳﺐ آن،ﺟﺰو ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ های ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﯿﻞ گرایش مهندسی حفاری اﺳﺖ.

از جمله ویژگی های مهم مهندسین در رشته مهندسی حفاری، توانایی کار در شرایط دشوار و عملیاتی-بیابانی است.

چرا که دوری از خانواده بر این سختی می‌افزاید. ضمن اینکه قدرت تجسم بالا، به این افراد کمک می‌کند تا مسیر چاه را به خوبی طراحی کرده و نسبت به موقعیت عملیات، دید خوبی داشته باشند.

از دروس تخصصی این گرایش میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

حفاری، مهندسی گل حفاری، سیمان حفاری، طراحی مسیر چاه، کنترل فواران، حفاری فرا ساحلی

حفاری انحرافی، مبانی برق، مکانیک سیالات، انتقال حرارت، ترمودینامیک و …

Applied Drilling Engineering